دانشگاه مفید، دانشگاهی با ماهیت غیر دولتی - غیر انتفاعی است ک‌‌ه برای گسترش مباحث علوم انسانی و باز-پروری آن فعالیت می¬ک‌‌ند. این دانشگاه میراث ماندگار عالم آینده¬نگر و فقیه مدقّق، حضرت آیت¬الله¬العظمی سید عبدالک‌‌ریم موسوی اردبیلی (ره) است ک‌‌ه با نیت تلفیق علوم اسلامی با علوم روز، ایجاد محفلی آک‌‌ادمیک‌‌ برای تولید اندیشه¬ها و پرورش اساتید و دانشجویان محقق، اندیشمند و ک‌‌ارا، بنیان یافت. آموزش و پژوهش در دانشگاه مفید از سویی مبتنی بر سنّت اصیل اسلامی است و از سویی دیگر با فهم شرایط جهان امروز، نگاهی آینده¬نگر و فرامرزی برای شناخت چالش¬ها و ارائة پاسخ¬های متناسب به جامعة انسانی از دیدگاه اسلام دارد. در این دانشگاه 36 گرایش تحصیلی در 6 دپارتمان «اقتصاد»، «حقوق»، «فلسفه»، «علوم سیاسی»، «الهیات و معارف قرآن» و «زبان انگلیسی» و در سه مقطعِ ک‌‌ارشناسی، ک‌‌ارشناسی¬ارشد و دک‌‌تری ارائه می¬شود. ورود به دانشگاه مفید از سه طریق ک‌‌نک‌‌ور سراسری، آزمون اختصاصی (ویژه طلّاب) و ورود بدون آزمون (استعدادهای درخشان و اتباع) امک‌‌ان پذیر است.
نشو و نماي علوم اسلامي در طول دوران، از طريق مدارس علميّه صورت پذيرفته¬است. امّا استفاده بيش از حد از روش¬هاي سنّتي براي تعليم، تحقيق و انديشه¬ورزي سبب شده بود كه آن¬ها توان مطلوب براي ارائة پاسخ¬هاي اسلام به چالش¬هاي روز را نداشته باشند. اين تفكّر كه در عصر حاضر برای ارائة نظريات اسلامي در باب دانش¬هاي اقتصادي، حقوقي یا هر رشتة ديگر از علوم انسانی که دين اسلام در بارة آن نظر دارد، تسلّط به علوم جدید و علوم حوزوی هر دو به نحو توأمان مورد نیاز است، حضرت آيت الله موسوي اردبيلي (ره) را بر آن داشت تا با همفكري افرادي از جمله شهيد آيت¬الله دكتر بهشتي، شهيد آيت¬الله مطهري و شهيد دكتر باهنر، فعاليّت¬هاي علمي گوناگوني را در راستاي رفع اين نقيصة حوزه¬هاي علميّه راه¬اندازي نمايند. بر اساس اين دغدغه¬، حضرت آيت الله موسوي اردبيلي (ره) در سال 1368 با مجوز شوراي عالي انقلاب فرهنگي، دانشگاه مفيد را در زميني به مساحت 45 هكتار در قسمت جنوبي شهر قم تأسيس نمودند تا علاوه بر تلفيق علوم حوزه و دانشگاه، با پرورش متخصصاني مسلّط به علوم حوزوي و دانشگاهي زمينة ارائة پاسخ¬هاي مقتضي براي مسائل دنياي معاصر از ديدگاه اسلام را فراهم آورند. اين دانشگاه تا سال 1395 تحت رياست عاليه آن عالم فرزانه قرار داشت كه بعد از رحلت ايشان، دكتر سيد مسعود موسوي اردبيلي رياست دانشگاه مفيد را بر عهده دارند.
سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، بنیانگذار دانشگاه مفید، از مراجع تقلید شیعه و از نزدیکان امام خمینی در جریان انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ بوده و پیش از انقلاب اسلامی، مؤسساتی مانند مکتب امیرالمؤمنین، کانون توحید و مدارس مفید را اداره می‌کرده است. وی عضو شورای انقلاب، عضو مجلس خبرگان قانون اساسی، نماینده دور اول مجلس خبرگان رهبری، امام جمعه موقت تهران، دادستان کل کشور، رییس دیوان عالی کشور، عضو شورای بازنگری قانون اساسی، مسئول اجرای فرمان ۶ ماده‌ای امام خمینی بوده است. وی پس از درگذشت امام خمینی در سال ۱۳۶۸ از فعالیت‌های اجرایی و حکومتی کناره گرفت و به قم رفت. سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، در ۳ آذر ۱۳۹۵ و در ۹۱ سالگی درگذشت و در حرم حضرت معصومه دفن شد.
سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، بنیانگذار دانشگاه مفید، از مراجع تقلید شیعه و از نزدیکان امام خمینی در جریان انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ بوده و پیش از انقلاب اسلامی، مؤسساتی مانند مکتب امیرالمؤمنین، کانون توحید و مدارس مفید را اداره می‌کرده است. وی عضو شورای انقلاب، عضو مجلس خبرگان قانون اساسی، نماینده دور اول مجلس خبرگان رهبری، امام جمعه موقت تهران، دادستان کل کشور، رییس دیوان عالی کشور، عضو شورای بازنگری قانون اساسی، مسئول اجرای فرمان ۶ ماده‌ای امام خمینی بوده است.